پست و مقاله

زخم دهان کودک و تب (هرپانژین)

زخم دهان کودک و ویروس دست، پا و دهان: علائم، علت‌ها و درمان

ویروس دست،پا و دهان که با نام علمی هرپانژین (زخم دهان کودک) نامیده میشود و بین مردم با نام‌هایی مثل ویروس دهانی کودکان، ویروس دست و دهان و ویروس لب و دهان کودکان هم شناخته میشود، جزو ویروس های عفونی به حساب می آید. ویروس دست پا و دهان کودک درحال حاضر در کشور دیده شده و به سرعت در حال سرایت است . هدف این ویروس کودکان زیر 5 سال خصوصا اطفال ضعیف تر است و آنها را به شدت درگیر میکند .

این ویروس در موج‌های فصلی، گاهی با عنوان ویروس جدید آفت دهان یا ویروس جدید پوستی کودکان هم شنیده میشود؛ اگرچه خود کوکساکی‌ویروس ناشناخته نیست، اما شیوع ناگهانی آن باعث میشود والدین آن را «ویروسی جدید» بدانند. بسیاری از والدین ابتدا با جستجوی «آفت دهان کودک همراه با تب» یا «بیماری دهان کودکان» به این مطلب میرسند؛ در ادامه توضیح میدهیم این دو چه تفاوتی دارند.

علائم این بیماری متاسفانه بسیار شبیه به آنژین چرکی یا اصطلاح عامیانه گلودرد است اما درمانی بسیار متفاوت خواهد داشت . ازین رو به دلیل اهمیت ویروس دست،پا و دهان کودک سعی به بررسی علائم و روش های درمان زخم دهان کودک(هرپانژین) خواهیم داشت .

هرپانژین چیست؟ ویروس هرپانژین یا کوکساکی ویروس

هرپانژین در اطفال یکی از شایع‌ترین عفونت‌های ویروسی تابستان و پاییز است. اگر میپرسید ویروس هرپانژین چیست، پاسخ کوتاه این است: عفونتی ناشی از کوکساکی‌ویروس‌ها که بیشتر با زخم‌های دردناک انتهای دهان و گلو و تب دیده میشود. هرپانژین کودکان و بیماری «دست، پا و دهان» اغلب ناشی از یک خانواده ویروس‌اند و گاهی همزمان دیده میشوند. نام‌هایی مثل ویروس دست و پا دهان و ویروس دست و دهان هم به همین بیماری اشاره دارند.

ویروس دست و پا و دهان اطفال بسیار دردناک و ناراحت کننده است زیرا با زخم های داخل دهان (هرپانژین دهان) که به اشتباه توسط برخی پزشکان آفت دهان یا در بدبینانه ترین حالت چرک گلو تعبیر میشود، خود را نمایان میکند . زخم های دهانی با ترشحاتی که توسط کودک به سایر بخش های بدن سرایت میکند، میتواند باعث تاول های قرمز رنگ (جوش های قرمز پوستی) در دست و پاها شود . این ویروس از خانواده گروهی از ویروس ها بنام کوکساکی‌ویروس‌ (Coxsackievirus) ایجاد میشود و انتقال آن به سایر کودکان با بزاق، مایعات زخم‌ها، و مدفوع فرد آلوده و ویروس ماندگار روی اسباب بازی های کودک خواهد بود .

آیا آفت دهان باعث تب می‌شود؟ تفاوت آفت دهان و هرپانژین

آفت دهان ساده (آفت راجعه) معمولاً تب ندارد و فقط یک یا چند زخم کوچک گرد با حاشیه قرمز ایجاد میکند. بنابراین پاسخ آیا آفت دهان باعث تب می شود معمولاً «خیر» است. وقتی والدین از آفت دهان و تب یا آفت دهان کودک همراه با تب حرف میزنند، در اغلب موارد در واقع با یک عفونت ویروسی مثل هرپانژین روبرو هستند.

همین مسئله درباره افت دهان کودک و تب و حتی افت دهان کودک یکساله هم صدق میکند: اگر زخم دهان با تب همراه است، باید به ویروس فکر کرد. اگر آفت دهان و تب و لرز با هم دیده شود، احتمال عفونت ویروسی قوی‌تر است و بهتر است کودک توسط پزشک معاینه شود. در بزرگسالان نیز آفت دهان و تب و لرز در بزرگسالان میتواند نشانه عفونت ویروسی باشد و نباید فقط آفت ساده تصور شود.

تبخال دست و پا یا هرپانژین؟

گاهی والدین بثورات دست و پا را تبخال دست و پا می نامند، اما این بیماری ربطی به ویروس تبخال (هرپس) ندارد و علت آن کوکساکی‌ویروس است. تاول‌های آن معمولاً روی کف دست، کف پا و گاهی باسن دیده میشود.

علائم ویروس دست و پا و دهان

ویروس دست و پا و دهان یا هرپانژین بسیار عجیب فعالیت میکند ازین رو علائم هر فرد میتواند با دیگری متفاوت باشد و همینطور درمان های متفاوتی داشته باشد. پس مراجعه به پزشک یا دندانپزشک در این زمینه حتما نیاز خواهد بود.لازم به ذکر است که این مطلب صرفا جهت اطلاع رسانی و مطالعه شما گرامیان ارائه شده است .

ویروس دست و پا و دهان معمولاً با علائم زیر شروع می‌شود:

1- تب ناپایدار و لرز

ویروس دست و پا و دهان یا هرپانژین باعث تب ناپایدار در کودک میشود این تب به گونه ای است که کودک در ابتدا 37 درجه و کمی بعد 39 درجه را تجربه خواهد کرد! و پس از پاشویه کودک، تب تا حدودی مدیریت و کنترل میشود و پس از آن لرز شروع میشود . بسیاری از والدین از تب ناپایدار در این ویروس کودک نگران بوده اند .

2- درد در گلو

ویروس دست و پا دهان به گونه ای است که در ابتدا کودک پس از تب، درد در گلو را به والدین اطلاع میدهد و پس از بررسی توسط پزشک، این مطلب بعنوان چرک گلو به واسطه سرماخوردگی تعبیر میشود که به طبع آن داروهای آنتی بیوتیک برای کودک تجویز میگردد که اصلا در این مورد کارا نخواهد بود .

3- احساس خستگی و ضعف

بعد از تب و لرز و استفاده از آنتی بیوتیک، کودک به شدت ضعیف میشود و کسل خواهد شد. تفاوت بیماری زخم دهان کودک با سایر بیماری هایی مثل سرماخوردگی یا گلودرد چرکی (آنژین چرکی) این است که کودک به شدت و به فاصله یکی دو ساعت کسل میشود و بی اشتهایی شدیدی او را احاطه میکند و سپس علائم این ویروس خیلی سریع نمایان میشود.

4- زخم دهان کودک بر اثر تب

پس از بی حالی و کسلی، ویروس دست و پا و دهان، باعث میشود زخم های دهان به گلو ختم نشود و کل دهان را درگیر میکند . این زخم ها به قدری دردناک است که کودک نمیتواند حتی آب بنوشد. بی تابی های شبانه و اینکه نمیتواند به دلیل درد زیاد دهان راحت بخوابد او را کلافه خواهد کرد. این مسئله در کودکان زیر سه سال بسیار ناراحت کننده تر از کودکان بزرگتر خواهد بود زیرا آنها نمیتوانند براحتی صحبت کنند و درد خود را عنوان نمایند.

5-زخم زبان کودک در هرپانژین (کوکساکی ویروس)

در هرپانژین، زخم‌ها فقط به گلو محدود نمیشوند و گاهی روی زبان، لثه و داخل گونه دیده میشوند. زخم شدن زبان کودک باعث میشود شیر خوردن و غذا خوردن بسیار دردناک شود. زخم شدن دهان کودک به همین شکل، کودک را از آب خوردن هم میترساند. توجه داشته باشید که زخم زبان کودکان میتواند علت‌های دیگری هم داشته باشد (مثل گاز گرفتن زبان، آفت ساده یا کمبودهای تغذیه‌ای)، پس اگر زخم بدون تب و بدون علائم دیگر بود، علت را از پزشک بپرسید.

6-دردهای عضلانی

در این مرحله کودک با ویروس دست و پا و دهان درگیر است و دردهای عضلانی گهگاه در ناحیه کمر و پا احساس میکند. سردرد نیز با این بیماری به سراغ کودک می آید که این سردردها میتواند ناشی از بدخوابی یا بی خوابی نیز باشد اما اگر این سردرد منشاء کم آبی بدن کودک باشد میتواند بسیار خطرناک تلقی شود ازین رو والدین باید تلاش کنند تا کودک کم آبی تجربه نکند( این مسئله را میتوان از یبوست کودک متوجه شد که بدن وی کم آب است .)

7-حالت تهوع و استفراغ

برای درمان ویروس دست و پا و دهان کودک داروهای مختلفی تجویز میشود اما با توجه به اینکه کودک چندساعت یا چند روز نمیتواند غذا بخورد، مصرف دارو ممکن است باعث حالت تهوع و استفراغ در کودکان شود اما عمدتا در استفراغ کودک مایع زردرنگ (زردآب) دیده میشود زیرا کودک غذایی عملا میل نکرده است .

8-یبوست و دل درد کودک

داروهای گیاهی و شیمیایی دارای عوارضی هستند که بعید نیست در درمان ویروس دست پا و دهان کودک، داروها باعث دل درد در کودکان شود اما چیزی که کاملا مشخص است سیستم بدنی کودک دچار تخریب و مشکل شده است ازین رو دل درد میتواند هم منشا گرسنگی داشته باشد هم عوارض دارو !

9- بی تابی و بدخوابی

ویروس زخم دهان کودک به دلیل دردناکی باعث بی تابی،بدخلقی و در نهایت بدخوابی کودک خواهد شد زیرا کودک با چند درد، همزمان دست به گریبان است; زخم دهان از یک طرف، دردهای عضلانی و تب از سوی دیگر، تاول های بخش های دیگر بدن نیز مزید بر علت است!  از طرفی خوردن و آشامیدن نیز مختل میشود و به طبع آن یبوست به کودک فشار می آورد. همه اینها باعث بی خوابی یا بی تابی کودک خواهد شد.در ادامه به بررسی زخم شدن دهان کودک یک ساله و یا زخم شدن دهان کودک سه ساله با تاول های کوچک قرمز خواهیم پرداخت.

اگر نگران هستید که زخم دهان کودک نشانه چیست، باید بدانید که این زخم‌ها اغلب نشانه یک عفونت ویروسی هستند، مخصوصاً وقتی با تب، بی‌اشتهایی و بی‌حالی همراه باشند.

علت ویروس دست و پا و دهان کودک

گروهی از ویروس‌ها به نام کوکساکی‌ویروس، بیماری زخم دهان کودک و بیماری دست، پا و دهان کودک را ایجاد می‌کنند. همان‌طور که پیش‌تر توضیح دادیم، این ویروس کودکان زیر ۵ سال را درگیر می‌کند. چون کودکان در این سنین به مهدکودک می‌روند، ویروس به‌راحتی میان آن‌ها شیوع پیدا می‌کند. به همین دلیل این بیماری بسیار شایع و مسری است. تماس با سطوح مختلف هم می‌تواند ویروس را به کودک برساند.

پس علت زخم دهان کودک در اغلب موارد کوکساکی‌ویروس است، اما عوامل دیگری مثل آفت ساده، ضربه به دهان یا حساسیت هم ممکن است. به همین ترتیب علت زخم زبان کودک و علت زخم شدن زبان کودک هم اگر با تب همراه باشد، معمولاً ویروسی است

هرپانژین چند روز طول می‌کشد؟

مدت زمان ماندگاری در سطوح،با توجه به اینکه ویروس دست و پا و دهان بسیار جدید است،هنوز مشخص نیست اما از برآوردها میتوان متوجه شد که این ویروس روی سطوح تا حدود 2 هفته میتواند زنده و باقی بماند .اگر میپرسید هرپانژین چند روز طول میکشد، تب معمولاً بین ۳ تا ۵ روز باقی میماند و بهبود کامل زخم‌ها حدود ۷ تا ۱۰ روز زمان میبرد.

درمان ویروس دست و پا و دهان کودک (درمان هرپانژین در کودکان و دارو برای ویروس دست پا دهان)

ویروس دست و پا و دهان یا همان هرپانژین با توجه به اینکه دوره نقاهت بسیار دردناک و ناراحت کننده ای دارد، خداروشکر درمان هایی جهت تسکین درد برای کودک وجود دارد اما قطعا مطلع هستید که این گروه سنی (1 الی 5 سال) بسیار حساس هستند پس حتما باید دارو و درمان ها را زیر نظر مستقیم پزشک انجام دهید تا عوارض دارو ها تا حدی مدیریت شود .

1- مقابله با تب

از آنجاییکه در مقابله با ویروس دست پا و دهان کودک، مدیریت تب در فرزند شما بسیار اهمیت دارد، حتما پاشویه-بدن شویه به همراه مصرف شربت پانادول یا ایبوپروفن یا یکی از انواع استامینوفن های کودکان(شیاف 125 کودک یا پاراکید )، میتواند مشخصا تب را تا حدودی کنترل کند اما با توجه به اینکه این بیماری باعث تب ناپایدار میشود، والدین حتما هوشیار باشند خصوصا در شب ها و موقع خوابیدن.

2-مصرف دارو

مصرف شربت آسیکلوویر200 که یک داروی ضد ویروسی است میتواند باعث تضعیف ویروس دست پا و دهان در بدن کودک شود به همراه آن،شربت نئوتادین که نوعی زیرمجموعه آنتی هیستامین ها هست میتواند آلرژی و تاول ها را فرونشاند.جهت دردهای زخم دهان کودک نیز اسپری دهانی برونکوسپت پیشنهاد میشود این اسپری نوعی ترکیب گیاهی( مریم گلی، آویشن و نعنا) است که در ابتدا میتواند سوزش زیادی را به کودک تحمیل کند اما به شدت کارایی خواهد داشت و جهت درمان زخم دهان کودک دوساله یا سه ساله و حتی بزرگتر ازین اسپری میتوان به همراه ژل های بی حساسی مخصوص کودکان استفاده نمود.

3-استفاده از پماد پوستی 

برای آب رسانی و رفع جوش های قرمز رنگی که در ویروس دست و پا و دهان روی بدن کودک ایجاد میشود، دو پماد پوستی میتواند کارایی داشته باشد . پماد کلامین برای دست و پا و موپیروسین برای التهابات روی صورت توصیه میشود .

موارد زیر میتواند در تسکین یا بهبود ویروس دهانی کودکان و زخم دهانی در کودک مفید باشند 

– مصرف مایعات سرد و خنک
– میل کردن غذاهای نرم که باعث تحریک زخم‌های دهان نمی‌شوند(پوره ها و سرلاک میتوانند مفید باشند)
– اجتناب از غذاهای تند و اسیدی
– جهت بازنگه داشتن بینی و تنفس سالم اسپری بینی بتادین سینوس
– استفاده از بالش پنبه ای و ملحفه نخی برای جلوگیری از التهاب سینوس ها

اگر نگران هستید که برای زخم دهان کودک چی خوبه، مهم‌ترین اقدامات خوراندن مایعات خنک و کم‌حجم و مکرر، غذاهای نرم و سرد، و پرهیز از غذاهای ترش و تند است. علائم کم‌آبی را جدی بگیرید: ادرار بسیار کم، خشکی دهان و لب، گریه بدون اشک و بی‌حالی شدید. در این موارد فوراً به پزشک مراجعه کنید.

روش درمان ویروس دست و پا و دهان ( زخم دهان کودک )

عکس هرپانژین؛ زخم‌ها چه شکلی هستند؟

زخم ها در عکس هرپانژین معمولاً کوچک به رنگ خاکستری-سفید با حاشیه قرمز در انتهای دهان، سقف دهان و لوزه‌ها دیده میشود.

پیشگیری از ویروس دست و پا و دهان

درمان هرپانژین بزرگسالان
بزرگسالان هم ممکن است مبتلا شوند، هرچند معمولاً علائم خفیف‌ تر است. درمان هرپانژین بزرگسالان هم مثل کودکان علامتی است:

1. استراحت
2. مایعات فراوان
3. مسکن و تب‌بر با نظر پزشک
4. دهانشویه‌های ملایم

بهترین راه برای پیشگیری از ویروس دست و پا و دهان در کودکان، رعایت بهداشت فردی، شستن مرتب دست‌ ها، ضدعفونی کردن اسباب‌ بازی‌ ها و میز نقاشی، سطوح مشترک و درنهایت جلوگیری از تماس مستقیم با افراد مبتلا، می‌تواند خطر ابتلا را کاهش دهد.

ما در سایت دندانپزشکی دکتر علی هاشمی سجادی سعی بر اطلاع رسانی درباره این بیماری شایع کودکان داریم و انتظار داریم والدین با حساسیت بیشتری به این موضوع بنگرند و برای قطع زنجیره انتقال ویروس،تا مدتی کودکان خود را به مکان هایی که تجمع بچه ها وجود دارد نفرستند.

اطلاعات دندانپزشکی

بسیاری از موارد دیگر اعم از بررسی،چکاب و فالوآپ های دوره ای توسط دندانپزشک، مصرف نکردن همزمان مواد غذایی داغ و بسیار سرد،استفاده از دهانشویه های رقیق شده و متعادل میتواند سلامت دندان شما را تضمین نماید ما در دندانپزشکی دکتر علی هاشمی سجادی کلیه خدمات درمانی اعم از ایمپلنت – ترمیم و پر کردن دندان – سفیدی و بلیچینگ دندان – اندو و درمان ریشه( عصب کشی) – دندانپزشکی اطفال – جراحی دندان -پروتز های ثابت و متحرک و … انجام میدهیم .

اگر به دنبال بهترین مرکز دندانپزشکی در غرب تهران میگردید تا بتوانید دندانی سالم و درمانی بدون درد را تجربه کنید دندانپزشکی دکترعلی هاشمی سجادی واقع در جنت آباد تهران به شما کمک میکند تا ضمن کاهش ترس از دندانپزشکی، بتوانید بهترین ایده ها را که مناسب دندان شماست با کمترین هزینه و زمان انجام دهید .

<p>برای دریافت وقت ویزیت و مشاوره با دندانپزشک میتوانید با شماره های زیر تماس بگیرید .

تلفن مطب:(44826557-44828722)021

تلفن همراه :09125490311

تلفن اورژانس :09394826557

“سلامت دندان شما اولویت ماست”